De prijs ging omhoog, het gemiddelde omlaag

In augustus schreef ik over mijn ENA-positie. Ik kocht die coins zelf, op het slechtst denkbare moment. Bij 66% verlies droeg ik de positie over aan een Aurono-strategie. Ik sloot af met een belofte: de strategie laten draaien, over een paar maanden opnieuw kijken en opschrijven wat de cijfers dan zeggen.

De positie staat weer boven water. Hoe de positie boven water kwam is het interessante deel: de prijs deed maar de helft van het werk.

Een tunnel die van twee kanten wordt gegraven

Bij de aanleg van de Kanaaltunnel begonnen ploegen tegelijk te graven in Engeland en in Frankrijk. Geen van beide ploegen hoefde de hele afstand af te leggen. Elke ploeg groef naar de andere toe. De tunnel was klaar op de dag dat de twee ploegen elkaar tegenkwamen.

Een positie die onder water staat werkt net zo. Er zit een gat tussen twee getallen: de prijs van de coin vandaag en je gemiddelde kostprijs, wat je gemiddeld per coin hebt betaald. Zolang de prijs onder de gemiddelde kostprijs ligt, sta je onder water. De meeste mensen kijken maar naar één kant van de tunnel: de prijs. Ze wachten tot de prijs helemaal terugklimt naar wat ze betaalden.

Er is ook een tweede ploeg. Elke keer dat je bijkoopt tegen een lagere prijs, zakt je gemiddelde kostprijs. De prijs graaft van de ene kant omhoog, de gemiddelde kostprijs van de andere kant omlaag. Het gat is dicht zodra prijs en gemiddelde elkaar raken.

Een eenvoudig voorbeeld

Stel, je kocht 100 coins van €3 per stuk. Je betaalde €300. De prijs zakt naar €1, dus je coins zijn nog €100 waard. Je staat 67% in de min.

Alleen wachten op de prijs. De prijs moet dan van €1 helemaal terug naar €3 voordat je quitte speelt.

Van twee kanten graven. Stel nu dat een regel blijft bijkopen zolang de prijs laag is: 300 coins extra rond €1, nog eens €300. Je hebt nu 400 coins voor in totaal €600, een gemiddelde kostprijs van €1,50. De prijs hoeft nu alleen nog €1,50 te halen om het gat te dichten, geen €3.

Daarna herstelt de prijs naar €2. De 400 coins zijn dan €800 waard tegenover de €600 die je betaalde: 33% boven je gemiddelde kostprijs.

Zet één van de twee ploegen stil en het gat blijft open:

• De prijs haalt €2, maar je kocht nooit bij: je gemiddelde is nog steeds €3 en je staat 33% in de min.
• Je kocht wel bij, maar de prijs blijft op €1: je gemiddelde is €1,50 en je staat nog steeds 33% in de min.

Alleen de twee bewegingen samen brengen je weer boven water. De prijs moest omhoog en het gemiddelde moest omlaag.

Eén eerlijke kanttekening: bijkopen helpt alleen als de prijs ooit terugkomt. Een regel die blijft bijkopen in een coin die nooit herstelt, maakt het verlies alleen maar groter. Een lagere gemiddelde kostprijs verkort de afstand die de prijs moet afleggen, maar de prijs moet die afstand nog steeds afleggen.

Het echte voorbeeld: mijn ENA-positie

Bij mijn ENA gebeurde precies dit, alleen met rommeligere getallen. Afgerond:

• Bij de overdracht in april: mijn gemiddelde kostprijs was ongeveer 30 cent, de prijs ongeveer 10 cent. 66% in de min.
• Vijf maanden later, op 29 september: de prijs stond op ongeveer 23 cent. Door het bijkopen van de strategie was de gemiddelde kostprijs gezakt naar ongeveer 14,5 cent. De positie stond 56% boven de gemiddelde kostprijs.

Zet weer één ploeg stil:

• De prijs op 23 cent met mijn oorspronkelijke gemiddelde van 30 cent: nog steeds 24% in de min.
• Het gemiddelde van 14,5 cent met de prijs vast op 10 cent: nog steeds 29% in de min.

Geen van beide bewegingen was alleen genoeg. De prijs verdubbelde ruim en de gemiddelde kostprijs halveerde. De twee ploegen kwamen elkaar in het midden tegen en de positie kwam er aan de andere kant uit.

In de grafiek van de strategie in Aurono zie je beide ploegen aan het werk. In het onderste deel is de stippellijn de gemiddelde kostprijs, die bij elke aankoop een trede zakt. De groene lijn is de prijs: maandenlang vlak, daarna klimmend. Begin september raken de twee lijnen elkaar. Direct daarna volgen de eerste oranje verkopen.

Aan de verkoopkant gold dezelfde logica. Maandenlang wilde de strategie verkopen en werd ze negentien keer tegengehouden, omdat elke verkoop een verlies zou hebben vastgezet. Toen de prijs in september eindelijk boven de gemiddelde kostprijs kwam, leverden de eerste verkopen een paar cent per stuk op: de eerste toegestane verkoop zit per definitie vlak bij quitte. De latere verkopen leverden een paar euro op. Vijf verkopen tot nu toe, allemaal met winst. Kleine bedragen op een kleine positie, maar de regel die de verliesgevende verkopen tegenhield, is dezelfde regel die de winstgevende verkopen doorliet.

Waar de benchmark de fout in ging

In de post van augustus citeerde ik ook de vergelijking van Aurono met buy-and-hold: de strategie liep ruim €100 achter op simpelweg ENA kopen en vasthouden. Dat getal klopte niet. De reden leg je het makkelijkst uit met een huis.

Stel, je kocht een huis op de top van de markt, de prijzen stortten in en pas daarna huurde je een aannemer in om het huis op te knappen. Je beoordeelt de aannemer niet op de waarde die je al kwijt was voordat de aannemer de sleutels kreeg. Je beoordeelt de aannemer vanaf de dag van de sleuteloverdracht.

De vergelijking van Aurono deed het omgekeerde. De ENA-coins die ik overdroeg, hadden me ongeveer €131 gekost, maar op de dag van de overdracht waren ze ongeveer €45 waard. De vergelijking telde die €131 als geld dat ik aan de strategie gaf, dus de denkbeeldige buy-and-hold-belegger kreeg €86 te besteden die nooit heeft bestaan. Tegen een tegenstander met geld dat ik nooit had, moest de strategie wel slecht afsteken.

Aurono Start v0.1.34 heeft dit opgelost: ingebrachte coins tellen nu mee tegen hun waarde op de dag dat de strategie begon. Elke euro telt vanaf de dag dat je hem toevoegde. Zo gemeten eindigde de strategie €17,40 achter buy-and-hold, op een positie van €375,66. Minder dan 5% achter, geen ruim €100. Nog steeds achter. Toch publiceer ik liever een verlies dat je kunt narekenen dan een winst die je niet kunt narekenen.

Twee vragen, twee antwoorden

Hier had ik het langst voor nodig. Beoordelen vanaf de sleuteloverdracht is de juiste manier om de strategie met buy-and-hold te vergelijken. Maar dezelfde correctie haalt ook het papieren verlies van vóór Aurono uit de boekhouding. Dan telt het herstel van dat verlies ook niet mee. De benchmark kan het enige dat echt met mijn geld gebeurde niet laten zien.

Er zijn dus twee vragen, met twee verschillende antwoorden.

Deden de regels het beter dan niets doen, met hetzelfde geld over dezelfde vijf maanden? Nee. Ze eindigden €17,40 achter, in een periode waarin ENA ruim verdubbelde en volledig belegd zijn de beste plek was. De strategie heeft ook €53,55 aan contanten uit haar verkopen klaarstaan voor de volgende dip, terwijl buy-and-hold niets meer heeft. De stand is een momentopname, geen eindstand.

Deed het overdragen van de positie iets wat ik zelf niet kon? Ja. Dat is de vraag die mij echt bezighoudt. Ik kocht ENA in een goede bui zonder plan, zag de positie 66% zakken en kwam op het punt waarop de meeste mensen verkopen om van het gevoel af te zijn. Of ze openen de app gewoon niet meer. Ik deed geen van beide, omdat ik op dat moment de beslissingen niet meer nam.

De prijs ging vanzelf omhoog. Het gemiddelde ging omlaag omdat de strategie bleef bijkopen terwijl ik niet keek. Twee ploegen groeven van twee kanten. De tunnel is door.

→ De ENA-case waar dit stuk op voortbouwt · Je gemiddelde kostprijs begrijpen · Zo test je een strategie gratis in shadow modus